Bioróżnorodnie połączeni Kampania edukacyjna Ministerstwa Klimatu i Środowiska
Bioróżnorodność to bogactwo życia na Ziemi. Obejmuje rośliny, zwierzęta i ekosystemy. Niestety, w ciągu ostatnich 50 lat liczba dzikich zwierząt spadła o 73%, a każdego roku wymierają tysiące gatunków. Główne zagrożenia to niszczenie naturalnych siedlisk, zmiany klimatu i nadmierne zużycie zasobów naturalnych. Ochrona bioróżnorodności to nasza odpowiedzialność – każdy z nas może przyczynić się do jej zachowania.
Czym jest bioróżnorodność?
Bioróżnorodność to całe bogactwo życia – od mikroorganizmów, przez rośliny i zwierzęta, aż po złożone ekosystemy. To nie tylko liczba gatunków, ale także różnorodność genetyczna w ich obrębie oraz złożone relacje pomiędzy nimi. Wszystkie te elementy są ze sobą powiązane i wpływają na funkcjonowanie naszej planety. Przyroda stanowi podstawę życia – wspiera gospodarkę, naukę, kulturę i zdrowie. Dlatego ochrona bioróżnorodności to nie tylko troska o zwierzęta i rośliny, ale także o nas samych.
Bioróżnorodność – co mówią dane?
Zgodnie z raportem Living Planet Index 2024, w latach 1970–2020 średnia liczebność monitorowanych populacji dzikich zwierząt spadła aż o 73%. Szacuje się, że każdego roku wymiera od 5 000 do 50 000 gatunków roślin i zwierząt. Za ten dramatyczny spadek odpowiada przede wszystkim niezrównoważona działalność człowieka. Od dekad zużywamy zasoby naturalne szybciej niż przyroda jest w stanie je odbudować.
Co zagraża bioróżnorodności?
Na zanik bioróżnorodności wpływa wiele wzajemnie powiązanych czynników:
- niszczenie siedlisk – np. wycinka lasów, osuszanie mokradeł;
- fragmentacja ekosystemów i zanikanie korytarzy ekologicznych;
- zmiany klimatu – wpływające na warunki życia gatunków;
- nadmierna eksploatacja zasobów – np. przełowienie mórz, wydobycie surowców;
- zanieczyszczenia – wody, gleby i powietrza;
- choroby, które mogą dziesiątkować populacje dzikich zwierząt i roślin.
Edukacja i kontakt z naturą – już od najmłodszych lat
Aby zachować bioróżnorodność, potrzebujemy pokoleń, które rozumieją zależności występujące w przyrodzie. Park, skwer przy szkole czy ogród przedszkolny to doskonałe miejsca do obserwacji przyrody. Wystarczy się rozejrzeć, by dostrzec fascynujące zjawiska i zrozumieć, czym jest bioróżnorodność. Dzieci powinny mieć możliwość poznawania przyrody wszystkimi zmysłami – o każdej porze roku i w różnych warunkach pogodowych.
W ramach kampanii przygotowane zostało osiem teledysków z bohaterami kampanii, m.in. zjeżem, dżdżownicą i trzmielem, każdy z prostą choreografią i zapadającą w pamięć piosenką. Do każdego z nich powstał tutorial taneczny, który krok po kroku uczy tańca i może być wykorzystany w trakcie zajęć zarówno w przedszkolu, szkole, jak i w domu czy
ośrodku kultury. Teledyski to świetna okazja, by dzieci zaangażowały się w temat bioróżnorodności poprzez wspólna zabawę, taniec i śmiech. W ramach kampanii powstały też dwie publikacje, które łączą rozrywkę z edukacją. „Dziko
utalentowani”, komiks autorstwa Tomasza Samojlika, w humorystyczny i przystępny sposób opowiada o roli czterech mało znanych, ale niezwykle ważnych gatunków w funkcjonowaniu ekosystemów. Z kolei bajka „Ogród Roku” Adama Studzińskiego to ciepła, rodzinna opowieść o chłopcu i jego dziadkach, którzy próbują stworzyć ogród idealny. Bajka
dostępna jest również jako audiobook, idealny do słuchania podczas wakacyjnych podróży lub wieczornego relaksu.
Wszystkie materiały opracowane w ramach kampanii są dostępne na stronie http://www.bioroznorodnosc.gov.pl.